22 ideeën voor sensopatisch spel die leuker zijn dan schermtijd

Geplaatst op 14 februari 2024 in Opvoeding

Met je handen in de aarde wroeten, spelen met water, moddersoep maken. Bijna ieder kind is er dol op. Je noemt dit ook wel sensopatisch spel. Door te spelen met verschillende materialen en texturen worden niet alleen de zintuigen van je kind geprikkeld, het draagt ook bij aan de cognitieve, motorische en sociale vaardigheden. In dit artikel deel ik 22 creatieve ideeën voor sensopatisch spel met je, die je thuis eenvoudig kan inzetten.

Sensorisch spelen met zand

Wat is sensopatisch spel?

Sensopatisch spel omvat alle vormen van spel die de zintuigen prikkelen. Senso betekent ‘gevoel’. ‘Patisch’ is afgeleid van pathie, wat staat voor beleven. Sensopatisch spel heeft geen doel op zich en is daarom een vorm van ‘open ended play’. Het gaat om de beleving en het nodigt je kind uit om spelenderwijs de wereld te ontdekken. Voelen, ruiken, kijken, horen en soms zelfs proeven. Het draagt allemaal bij aan de ontwikkeling, omdat je kind het meeste leert door te doen, experimenteren en ervaren. Je kunt voor sensopatisch spel onder andere rijst, zand, water en klei gebruiken. De materialen die worden gebruikt hebben meestal geen vaste vorm. De invulling die je als ouder geeft aan sensorisch spelen kan gemakkelijk worden aangepast aan de leeftijd, interesses en het ontwikkelingsniveau van je kind. 

Sensopatisch spel gekleurde rijst

Wat zijn de voordelen van sensopatisch spel voor je kind? 

  • Het verbetert de fijne motoriek 
  • Het bevordert probleemoplossend denken en het fantasierijk spelen
  • Het stimuleert de zintuigen, coördinatie en sensorische verwerking
  • Het werkt ontprikkelend en ontspannend

Sensopatisch spelen lopen op blote voeten

Dit zijn sensopatische materialen

Voor sensopatisch spel kun je allerlei materialen gebruiken. Hieronder vind je een lijst ter inspiratie. Laat je fantasie de vrije loop en kijk ook eens of je verschillende materialen met elkaar kunt combineren. Het leuke is dat je de meeste dingen vaak al in huis hebt. (Let wel op verstikkingsgevaar en stem de materialen altijd af op de leeftijd van je kind).

Natuurlijke materialen

  • Zand
  • Water
  • Stenen
  • Bladeren
  • Takken
  • Dennenappels
  • Schelpen

Keukenmaterialen

  • Rijst
  • Pasta (ongekookt)
  • Bloem
  • Maïzena
  • Gelatine
  • Voedingskleurstoffen
  • Koffiebonen
  • Kruiden en specerijen

Sensopatisch materiaal zand

Textiel en stoffen

  • Veertjes
  • Stukjes stof met verschillende texturen
  • Wol
  • Katoenbollen
  • Vilt

Recyclebare materialen

  • Bubbeltjesplastic
  • Karton
  • Papieren handdoeken rollen
  • Eierdozen
  • Plastic flessen en deksels

Speelmaterialen

  • Speeldeeg of klei
  • Waterkralen
  • Foam
  • Schepjes
  • Bakjes
  • Scheerschuim
  • Lijm (voor mengsels en slime)

Sensopatisch spel

Knutselmaterialen

  • Glitters
  • Pompoms
  • Pijpenragers
  • Kralen
  • Knopen

Specifieke sensorische items

  • Lichttafels en kleurrijke transparante materialen
  • Aromatherapie oliën (voor geurspel)
  • Magnetische letters en cijfers (voor zoekspellen in zand of rijst)

Overige materialen

  • IJsblokjes
  • Sponsjes
  • Waterballonnen

22 creatieve ideeën voor sensopatisch spel

Zin om aan de slag te gaan? Deze 22 ideeën helpen je op weg.

    1. Spelen met ijsblokjes: Bevries kleine speelgoedjes of bloemen in ijsblokjes en laat de kinderen ze smelten om de “schatten” te bevrijden. Dit kan met warm water, zout of door de ijsblokjes in de handen te houden. Een perfecte activiteit voor een warme dag!
    2. Geurpotjes: Vul kleine potjes met verschillende geurende materialen zoals koffiebonen, citroenschillen en kruiden en laat je kind raden wat hij ruikt.
    3. Creatieve rammelaars: Van plastic flessen maak je eenvoudig leuke rammelaars. Vul ze met (gekleurde) rijst of macaroni en schudden maar. Hoe klinkt het materiaal? Hard of zacht? Je kunt de flessen ook vullen met water, knikkers of kraaltjes en bekijken hoe ze door de fles bewegen.
    4. Voelzakjes: Vul stevige, doorzichtige plastic zakken met materialen zoals gel, shampoo of maïszetmeel en voeg kleine voorwerpen toe. Laat de lucht eruit lopen, knoop ze goed dicht en laat je kind in de zakken knijpen om de texturen te voelen en de voorwerpen te verplaatsen. Ben je handig met de naaimachine? Dan kan je zelf ‘sensory bags’ of pittenzakjes maken van lapjes stof, die je vult met bijvoorbeeld kikkererwten of rijst.
    5. Schatgraven: Zet een bak met zand, rijst of droge bonen op tafel en verstop er cijfers, letters of plastic beestjes in. Laat je kind lekker met z’n handen graven om de letters te vinden. En vraag hem of haar voordat het item uit het zand wordt gehaald, te raden wat het is. Je kan dit natuurlijk ook gewoon in de zandbak doen.
    6. Natuurkunst: Ga samen naar buiten en verzamel natuurlijke materialen zoals bladeren, stenen en eikels die je kunt gebruiken om er natuurkunstwerken van te maken.
      Natuurkunst verzamelen
    7. ‘Verven’ met water: Een fijne activiteit voor in de zomer: Zet een bak met water neer, geef je kind een paar dikke kwasten en laat hem of haar de schutting of de muur ‘verven’. Voordeel voor jou is dat je kind niet vies wordt van deze activiteit en als de zon lekker schijnt kan de schutting steeds weer opnieuw ‘geverfd’ worden.
    8. Kleurtjes sorteren: Nog een zomerse activiteit: zet een aantal gekleurde bakjes neer en vul een grote bak met water waar je verschillende plastic voorwerpen, blokjes of autootjes in legt. Geef je kind een schepnetje of een opscheplepel en laat hem of haar de items op kleur sorteren. Leuk én leerzaam!
    9. Zintuiglijke mand: Vul een mand of doos met voorwerpen die verschillende texturen, vormen en maten hebben. Laat je kind met gesloten ogen voorwerpen uit de mand halen en raden wat het is. Dit stimuleert de zintuigen en breidt de woordenschat van je kind uit.
    10. Regenboogspaghetti: Spaghetti is altijd een goed idee. Maar als het de kleuren van de regenboog heeft al helemaal! Kook spaghetti, verdeel het in porties en voeg voedingskleurstof toe om verschillende kleuren te maken. Leuk om mee te spelen, maar natuurlijk ook om op te eten.
    11. Textuurpaden: Maak paden met verschillende texturen, zoals een pad van zacht tapijt, bubbeltjesplastic, hooi, bladeren of misschien zelfs een bak met modder en laat je kind hier met blote voeten overheen lopen. Wil je nog meer beleving toevoegen? Laat je kind dan geblinddoekt (of met gesloten ogen) lopen en raden wat hij voelt onder zijn voeten.Textuurpaden sensopatisch spelen
    12. Drijven en zinken: Vul een bak met water en ontdek samen welke voorwerpen drijven en welke zinken. Wel eerst even raden voordat je het in het water gooit! Maak het extra leerzaam door je kind te vragen hoe hij denkt dat het komt dat het voorwerp drijft of zinkt. En wat voor materiaal is het? Dit eenvoudige experiment introduceert wetenschap op een speelse manier. Dit is ook voor wat oudere kinderen een hele leuke!
    13. Zoutdeeg versieren: Zoutdeeg is niet om op te eten, maar wel lekker om te voelen en kneden. Maak het deeg met 2 kopjes bloem, 1 kopje zout, 1 kopje water en een eetlepel zonnebloemolie en verdeel het in een paar bolletjes. Druk ze plat en druk er bijvoorbeeld strijkkraaltjes in. Fijn om lekker met je handen bezig te zijn.
    14. Spelen met gelatine: Gelatine is heerlijk materiaal om mee te spelen. Maak de gelatine volgens de stappen in de gebruiksaanwijzing (water koken en de gelatinebladen erin laten oplossen) en laat je kind vervolgens beestjes of autootjes in de gelatine drukken. Een variatie hierop is spelen met scheerschuim. Leg wat aluminiumpapier op tafel en een dot scheerschuim. Jonge kinderen vinden het voelen alleen al erg leuk. Je kan ze ermee laten tekenen of kleuren toevoegen.
    15. Verven met yoghurt:  Wil je je kindje echt los laten gaan en heb je een bad thuis? Meng dan een paar grote kommen Griekse yoghurt met kleurstof zodat je bijvoorbeeld rood, geel en blauw krijgt en laat je kind ermee ‘verven’. Door je kind met de ‘verf’ in bad te plaatsen kan hij zichzelf lekker ondersmeren. Daarna even afspoelen onder de warme kraan en alles is weer opgeruimd. (Tip: Griekse yoghurt is koud, verwarm je badkamer goed of plaats een ventilatorkacheltje in de ruimte).
      Sensorisch spelen met yoghurt
    16. Kleefwand: Plak een stuk plakfolie met de kleverige kant naar buiten op een muur of raam en plak er stofjes, crêpepapier en lichte voorwerpen op. Maak samen een mooi kunstwerk of een leuke scène met poppetjes, een huis en een auto.
    17. Olie en water experiment: Vul een doorzichtige fles met water, voeg een paar druppels voedingskleurstof toe en giet er dan voorzichtig olie bij. Schud met de fles om te zien hoe de olie en het water met elkaar spelen.
    18. Schaduwspel: Gebruik een laken en een lamp om samen een schaduwtheater te maken en laat kinderen met hun handen, speelgoed of andere voorwerpen schaduwen maken op het laken. Het hoeft niet per se een verhaal te worden, simpelweg uitproberen, ervaren en benoemen wat je ziet mag ook.Schaduwspel sensorisch spelen
    19. Waterparels: Waterparels zwellen op als ze in water worden gelegd. Daardoor zijn ze voor kinderen ideaal om met je handen doorheen te woelen. Meng de parels of sorteer ze, het kan allemaal. Ze zijn niet-toxisch, maar let er toch op dat je kindje ze niet in de mond stopt.
    20. Zintuiglijke ballonnen: Vul ballonnen met verschillende materialen zoals rijst, bloem, suiker, of zand. Knijp in de ballonnen en voel om de verschillende texturen te ontdekken.
    21. Krijt en water: Teken met stoepkrijt op een (idealiter) betonnen ondergrond en gebruik vervolgens kwasten met water om de krijttekeningen te veranderen. Zie hoe de kleuren met elkaar mengen en er ineens een hele andere tekening ontstaat.
    22. Maak een modderkeuken: Of je er nu zelf een maakt of een oud keukentje buitenzet, een modderkeuken staat garant voor plezier. Zet er bakjes, lepeltjes of kleine pannetjes in en laat de fantasie van je kind de vrije loop. Zandtaartjes bakken, restaurantje spelen of gewoon lekker rommelen. Heerlijk voor in de zomer (of doe als het wat kouder is een fijn regenpak aan).
  • Sensopatisch spel modderkeuken

Welke activiteit ga jij als eerste uitproberen?

Heel leuk als je mij tagt (@loes_waanders) op Instagram wanneer jullie thuis aan de slag gaan met een van deze activiteiten! Naast sensorisch spelen werkt mediteren ook heel ontspannend voor kinderen. Met deze 2 gratis kindermeditaties help je je kind de onrust van de dag los te laten en rustig in slaap te vallen.

BRONNEN:

⬇️ Deel dit bericht op je socials ⬇️

Facebook
LinkedIn
Email
WhatsApp

Dit vind je misschien ook interessant...