Weer werken na zwangerschapsverlof: 9 tips voor een soepele overgang naar je werk
In Nederland heb je als werknemer recht op minimaal 16 weken zwangerschapsverlof (ook wel; bevallingsverlof genoemd). Na 3 maanden gaan de meeste vrouwen weer aan het werk. Je zult merken dat dit niet alleen een fysieke, maar ook een psychologische overgang is. Het is een periode waarin je je professionele identiteit opnieuw moet definiëren in combinatie met je nieuwe rol als moeder. In dit artikel deel ik 9 waardevolle tips met je om de overgang naar je werk zo soepel mogelijk te laten verlopen.
Bereid jezelf fysiek en emotioneel voor
De terugkeer naar werk na zwangerschapsverlof kan gepaard gaan met een mix van emoties. Je kunt schuldgevoelens ervaren (“Is mijn baby niet te jong om hem al ergens anders achter te laten”) of je onzeker voelen (“Lukt het mij om op tijd klaar te zijn”). Maar het kan ook zijn dat je juist zin hebt om weer aan het werk te gaan. Er is geen goed of fout. Probeer dan ook niet te veel te oordelen over de gevoelens die je ervaart, maar ze er gewoon te laten zijn. Hoe meer weerstand er ontstaat, hoe beladener het kan worden. Om te zorgen voor een zachte landing raad ik je allereerst aan om je fysiek en mentaal voor te bereiden. Deze 3 tips sluiten hierop aan:
1. Stel realistische verwachtingen
Geef jezelf de ruimte om te wennen aan de nieuwe situatie. Het is normaal om gemengde gevoelens te hebben over het terugkeren naar werk. Het is ook volkomen normaal dat je even moet wennen of dat je het gevoel hebt dat je nog niet op je oude niveau functioneert. We weten namelijk uit onderzoek dat je lijf en psyche gemiddeld 9 tot 12 maanden nodig hebben om volledig te herstellen.
2. Denk vooraf alvast na over wat jij nodig hebt
Stel jezelf de vraag; wat zou de overgang voor mij gemakkelijker maken? Denk hierbij aan je ouders laten oppassen bij jou thuis zodat je je kind niet zo vroeg hoeft weg te brengen. Of misschien kan je een dag met ze mee eten? Bedenk ook wat je nodig hebt van je werkgever. Misschien helpt een extra thuiswerkdag in het ervaren van minder druk.
3. Als er iets bij komt, moet er ook iets vanaf
We zijn vaak geneigd om steeds maar meer te gaan doen in minder tijd. Dit gaat ten koste van jezelf. Ik hanteer daarom de stelregel: als er iets groots bij komt in mijn leven, dan haal ik er iets anders vanaf. Dus concreet: als jouw werk er weer bij komt (naast de zorg voor je kind(eren)), wat gaat er dan van jouw lijst? Kun je hulp vragen zoals bijvoorbeeld een huishoudelijke hulp? Of kun je bepaalde taken in huis anders verdelen met je partner als je samen opvoedt?
Ken je rechten na je zwangerschapsverlof
Als werkende moeder heb je verschillende rechten en ondersteuningsmogelijkheden op je werkplek. Het is fijn om op de hoogte te zijn van deze regels omdat ze kunnen bijdragen aan een gezonde werk-privé balans. Dit zijn je belangrijkste rechten:
4. Borstvoedingspauzes
In Nederland heb je als moeder het recht om borstvoeding te geven of te kolven op het werk. Je werkgever moet hier faciliteiten voor bieden, zoals een geschikte ruimte. De duur en frequentie van deze pauzes zijn afhankelijk van de individuele behoeften van de moeder en het kind. De wet vereist dat dit in overleg met de werkgever wordt bepaald. De pauzes worden als arbeidstijd beschouwd en worden dus betaald door de werkgever.
5. Aanpassingen op het werk
Als je door de zwangerschap of bevalling tijdelijk of blijvend beperkt bent in je werkzaamheden, heb je recht op passende aanpassingen op het werk. Dit kan variëren van tijdelijke aanpassingen zoals lichter werk tot blijvende aanpassingen zoals flexibele werktijden of thuiswerken. Voor jouw leidinggevende is het fijn als je hier zelf pro-actief in meedenkt. Jij voelt jezelf immers het beste aan en niet elke leidinggevende heeft evenveel ervaring met terugkeer na zwangerschap.
6. Inzet van ouderschapsverlof
Ouders in Nederland hebben recht op ouderschapsverlof voor elk kind tot 8 jaar. Dit verlof is bedoeld om meer tijd door te brengen met je kind, bijvoorbeeld door tijdelijk minder te werken. Je hebt recht op 26 keer de wekelijkse arbeidsduur aan ouderschapsverlof per kind. De regels m.b.t. ouderschapsverlof gelden dus voor beide ouders. Bijvoorbeeld, als je fulltime werkt, heb je recht op 26 weken ouderschapsverlof per kind. Ouderschapsverlof is in Nederland in principe onbetaald verlof. Dit betekent dat je tijdens ouderschapsverlof geen salaris ontvangt van je werkgever. Je behoudt echter wel je arbeidsvoorwaarden, zoals je pensioenopbouw en het recht op vakantiedagen. Dit kan een fijne oplossing zijn als je merkt dat het oorspronkelijke aantal uren wat vooraf is overeengekomen nog te veel voelt. Als je door fysieke of mentale klachten niet in staat bent om te werken, kun je aanspraak maken op ziekteverlof. Daarnaast hebben ouders vanaf 2022 recht op 9 weken betaald ouderschapsverlof. De uitkering is 70% van hun dagloon (tot 70% van het maximum dagloon). Voorwaarde is dat je deze 9 weken opneemt in het 1e levensjaar van je kind. De negen weken betaald verlof komen boven op de zestien weken zwangerschaps- en bevallingsverlof voor de moeder en zes weken geboorteverlof voor de partner. Enkel ouders die in loondienst werken hebben recht op gedeeltelijk betaald ouderschapsverlof. Wanneer twee ouders in loondienst werken, hebben beide ouders recht op het gedeeltelijk betaald ouderschapsverlof.
Zo kom je de eerste dagen door
De eerste dagen waarop je weer aan het werk bent na je zwangerschapsverlof kunnen uitdagend zijn. Het vraagt immers best wat geregel en je hebt een heel nieuw ritme (werk, opvang / oppas, huishouden) dan wanneer je alleen voor jezelf hoeft te zorgen. Hier zijn enkele praktische tips die je kunnen helpen :
7. Communiceer met je werkgever
Neem contact op met je werkgever of leidinggevende voordat je terugkomt om de details van je terugkeer te bespreken, zoals je werktijden en eventuele aanpassingen die nodig zijn. In mijn werk spreek ik veel vrouwen die na de komst van een kind andere wensen hebben op het gebied van werkuren of flexibiliteit dan dat ze in eerste instantie hebben aangegeven. Dat gebeurt vaak en is dus niet vreemd. Je kan immers wel bedenken hoe je het wilt, het in de praktijk ervaren is iets anders. Weet dat je altijd terug kan komen op eerder gemaakte afspraken. Je kunt in dit geval gebruikmaken van de Wet flexibel werken.
8. Organiseer de opvang voor je kind(eren)
De meeste opvanglocaties hanteren wen-dagen als je kind voor het eerst naar de opvang gaat. Het aantal uren wordt meestal geleidelijk opgebouwd, waarbij je kind de eerste dag bijvoorbeeld 2 uur naar de opvang gaat, de tweede dag 5 uur en uiteindelijk een hele dag. Het kan fijn zijn om de wen-dagen in te plannen voordat je weer start met werken. Zo voorkom je dat je direct moet inleveren op je werktijden en je hebt zo zelf ook meer tijd en ruimte om aan het idee te wennen dat je je kindje uit handen geeft. Onderzoek ook of er dingen zijn die je moet aanschaffen voor de kinderopvang. Gaat je familie oppassen? Bedenk dan alvast of er dingen zijn die belangrijk voor ze zijn om te weten. Het kan fijn zijn om dit op te schrijven. Zo kan je je kind met een gerust hart achterlaten.
9. Neem de tijd voor jezelf
Als je invloed hebt op jouw agenda, zowel op je werk als privé, dan kan het fijn zijn om in de eerste dagen na je terugkeer wat extra tijd in te plannen voor jezelf. Blok wat dagdelen om jezelf alvast in te lezen, mails bij te werken, maar ook om rustig bij te praten met collega’s. Voor je het weet kom je alweer over in het werk. Je werkdagen zijn na de komst van een baby anders en intensiever, dit wordt onder andere veroorzaakt door slaapgebrek, maar ook doordat je na je werk meer ‘aan’ staat. Neem de eerste weken dus de tijd om een goede balans te vinden tussen werk, de zorg thuis en momenten voor jezelf. Dit kan je helpen om eventuele stress te verminderen en om rustig te wennen aan je nieuwe routine. Onthoud dat het oké is om keuzes te maken die goed zijn voor jou en je gezin en je daarover uit te spreken. Weet ook dat dit telkens kan veranderen. Balans vinden is een voortdurende reis. Gun jezelf dan ook de tijd om te ervaren wat goed voor jou werkt. Door hier aandacht aan te besteden, kun je meer rust en voldoening vinden, waardoor je zowel thuis als op je werk de leuke en gedreven versie van jezelf kan zijn!
| Run jij een vooruitstrevend bedrijf dat de waarde ziet van investeren in het mentale welzijn van je team? Bij Loes Waanders combineren we jarenlange onderzoekservaring en praktijk expertise in boeiende talks, inspirerende classes en effectieve trainingen voor zowel werknemers als leidinggevenden. Alles met als doel om een gezonde balans tussen werk en privé te bevorderen, werkplezier te verhogen en het verloop binnen jouw bedrijf te verminderen. Via onderstaande button plan je een call in om vrijblijvend kennis te maken en de mogelijkheden te bespreken! |
Weer aan het werk na een miskraam of vroeggeboorte
Je wilt er liever niet aan denken, maar als je zwangerschap eindigt in een miskraam of vroeggeboorte heb je als werknemer ook rechten. Als je tijdens de eerste 24 weken een miskraam krijgt mag je je ziek melden. Als de miskraam of vroeggeboorte plaatsvindt na 24 weken heb je dezelfde rechten als bij een voldragen zwangerschap. Je hebt dan recht op 16 weken betaald verlof. Kan je daarna nog niet aan het werk, dan heb je het recht om jezelf ziek te melden. Neem je tijd, luister goed naar je lichaam en blijf open en eerlijk communiceren met je werkgever over je behoeften tijdens deze periode. De ene vrouw wil zo snel mogelijk weer aan het werk, de andere heeft meer tijd nodig. Alles is ok.
Weer aan het werk na de geboorte van een meerling
Als je een tweeling of meerling verwacht kan je aanspraak maken op het meerlingenverlof. Je zwangerschapverlof wordt in dat geval met 4 weken verlengd en je hebt dus recht op in totaal 20 weken verlof. Vrouwen die zwanger zijn van een meerling wordt geadviseerd om vanaf een week of 20-24 het werk al te beperken tot 4 uur per dag en om rond de 26-30 weken volledig te stoppen. Je verlofperiode gaat officieel van start bij een zwangerschapsduur van 30-32 weken. Op de dag na de bevalling, start je bevallingsverlof. Vanaf 6 weken na de bevallingsdatum mag het bevallingsverlof in overleg met je werkgever gespreid opgenomen worden over een periode van maximaal 30 weken. Het deel van het bevallingsverlof dat nog over is vanaf 6 weken na de bevallingsdatum mag gespreid opgenomen worden over een periode van maximaal 30 weken. Dien dit uiterlijk 3 weken na de bevallingsdatum bij je werkgever in.
De terugkeer naar werk na je zwangerschapsverlof brengt zowel kansen als uitdagingen met zich mee. Geef jezelf de tijd om deze overgang op jouw manier te maken en wees niet bang om hulp te vragen en je grenzen aan te geven. Door goed te plannen, open te communiceren en flexibiliteit in te bouwen waar mogelijk, kun je werk en gezin op een manier combineren die werkt voor jou. Heb je extra ondersteuning nodig bij het vinden van een gezonde balans? Of zoek je een inspirerend aanbod voor binnen jouw bedrijf? Plan een vrijblijvend gesprek in om kennis te maken en de mogelijkheden te bespreken.
Extra bronnen:
